Iedereen kent de kloof tussen weten en doen. Bij kleine dingen is hij onschuldig: de sportschool, de belastingaangifte. Maar bij je loopbaan kan die kloof jaren duren. Je weet precies welk gesprek je zou moeten voeren of welke stap je zou moeten zetten, en elke maand dat het niet gebeurt, wordt het zwaarder. Niet omdat je lui bent. Daar ligt het vrijwel nooit aan.
De kloof
Waarom "gewoon doen" niet werkt
Het advies dat je van je omgeving krijgt, is meestal een variant van hetzelfde: gewoon doen. Gewoon dat gesprek plannen, gewoon solliciteren, gewoon beginnen. Goedbedoeld, maar het mist het punt. Als het een kwestie van discipline was, had je het allang gedaan. Je regelt tenslotte de rest van je leven ook: deadlines, huishouden, afspraken. Dit ene ding blijft liggen, en juist dat is informatie.
Stilstand op een punt dat belangrijk voor je is, is zelden een gebrek aan wilskracht. Meestal bewaakt de stilstand iets. Een paar voorbeelden van wat er onder kan zitten:
- Je beschermt iets. Je zekerheid, je opgebouwde positie, of het beeld dat collega's van je hebben. De stap zetten betekent dat op het spel zetten.
- Je wilt iets niet verliezen. Het team waar je op gesteld bent, de routine die houvast geeft, de versie van jezelf die alles onder controle heeft.
- Je wilt ergens niet aan. Het gesprek dat pijnlijk kan worden, de kans op een nee, of de conclusie die je misschien moet trekken als je echt gaat kijken.
Zolang dat onbenoemd blijft, wint de stilstand het van elk voornemen. Niet omdat je zwak bent, maar omdat een deel van jou een goede reden heeft om niet in beweging te komen. Dat deel verdient eerst aandacht, geen strengere planning.
Stilstand is zelden een gebrek aan wilskracht. Meestal bewaakt hij iets dat je nog niet hebt uitgesproken.
Beweging
Wat wel beweging geeft
De uitweg begint niet met harder duwen, maar met een andere vraag. Niet: waarom doe ik het niet. Wel: wat zou ik kwijtraken als ik het wel deed? Die vraag klinkt vreemd, want de stap is toch juist wat je wilt. Maar wie hem eerlijk beantwoordt, vindt bijna altijd iets. En zodra dat op tafel ligt, kun je er iets mee: soms blijkt de angst kleiner dan gedacht, soms blijkt hij terecht en vraagt de stap om een andere vorm.
Daarna helpt klein beginnen. Niet meteen de ontslagbrief of het grote gesprek, maar een verkennende koffie, een eerste zin tegen je leidinggevende, een middag waarin je op papier zet wat je eigenlijk wilt. Beweging voedt beweging.
En houd de uitkomst open. Soms is de conclusie na al dat wikken helemaal niet dat je moet vertrekken, maar dat je blijft en je werk anders inricht: een ander takenpakket, een uitgesproken wens, een grens die je eerder niet stelde. Sterker worden waar je zit is een even goede afloop als een nieuwe stap.
Samen kijken
Waar coaching het verschil maakt
Dit soort knopen ontwar je lastig alleen, juist omdat je er zelf middenin staat. Een coach stelt de vragen waar je in je eentje omheen loopt, helpt benoemen wat de stilstand beschermt en houdt je erbij als het oefenen spannend wordt. Je hoeft vooraf niet te weten wat je wilt; dat je al zo lang weet wat er zou moeten gebeuren, is meer dan genoeg om mee te beginnen.